0
0
ધાર્મિક (પ્રવાસ) કથા : ભાગ 114
બેંગ્લોર દર્શન : બુલ ટેમ્પલ : તા. 4 સપ્ટેમ્બર, રવિવારે બપોરે 12.45 થી 1
🕉️ 🛕 🚩 🙇🏻♂️ 🕉️
બેંગ્લોર દર્શન દરમિયાન અમે ચોથા સ્થળ ‘નંદી બુલ’ ની મુલાકાત લીધી અને દર્શન કર્યા. બુલ ટેમ્પલ, જેને ડોડ્ડા બસવાના ગુડી અને નંદી મંદિર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે બેંગ્લોરમાં સૌથી જૂના અને અગ્રણી પૂજા સ્થાનોમાંથી એક છે. તે વર્ષ 1537 માં બેંગ્લોરના સ્થાપક કેમ્પે ગૌડા દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. બાસવાનાગુડી ખાતે આવેલું આ મંદિર ભગવાન શિવને સમર્પિત છે અને હિન્દુ સમુદાયમાં ખૂબ જ ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. 25 પગથિયા ચઢ્યા બાદ આ મંદિરની અંદર નંદી બુલની 4.5 મીટર ઊંચી અને 6.5 મીટર લાંબી અને ભવ્ય પ્રતિમા છે, જે એક જ પથ્થરમાંથી કોતરેલી છે. મંદિરનું સ્થાપત્ય 1500ના દાયકામાં પ્રચલિત વિજયનગર શૈલીથી ભારે પ્રભાવિત છે. નંદીની મૂર્તિ ગ્રેનાઈટના એક પથ્થરમાંથી કોતરવામાં આવી છે નંદી, જેનો અર્થ સંસ્કૃતમાં ‘આનંદ’ થાય છે, તે હિન્દુ માન્યતાઓ અનુસાર પવિત્ર બળદ છે. નંદીની પ્રતિમા કાળા રંગની દેખાય છે. સામાન્ય રીતે શિવમંદિરોમાં શિવલિંગની સામે નંદી બિરાજીત હોય છે કારણ કે એ ભગવાન શિવનું વાહન છે અને કોઈપણ ભકતજન પ્રથમ નંદીને નમસ્કાર કરે છે પરંતુ અહીં તો વિશાળ કદનાં નંદી પ્રથમ દ્રશ્યમાન થાય છે અને જોતાં જ મનમાં ભક્તિભાવ જાગે છે અને અને નંદીની પ્રતિમા પાછળ શિવલિંગ અને ગણેશજી બિરાજીત છે. મંદિરનો એક શિલાલેખ જણાવે છે કે બેંગલુરુના પશ્ચિમ ભાગમાં વહેતી વૃષભાવતી નદી આ નંદી પ્રતિમાની નીચે સ્થિત ઝરણામાંથી ઉદભવે છે. બળદ મંદિરના નિર્માણ સાથે સંકળાયેલી એક રસપ્રદ દંતકથા છે, જે અનુસાર, આ વિસ્તાર મગફળી અને મગફળીની સમૃદ્ધ ખેતી માટે જાણીતો હતો પરંતુ આ પ્રદેશમાં એક બળદ હતો જે પાકને નુકસાન પહોંચાડતો હતો. જેમ જેમ નુકસાન વધુ ને વધુ મોટું થતું ગયું તેમ તેમ ખેડૂતો ચિંતિત બન્યા અને છેવટે તેને ખુશ કરવાની આશાએ બળદ માટે મંદિર બનાવવાનું નક્કી કર્યું. ચમત્કારિક રીતે, આખલાએ મંદિરના નિર્માણ પછી પાકને નુકસાન પહોંચાડવાનું બંધ કરી દીધું અને બળદ શાંત થઈ ગયો. તેનાથી આનંદિત થયેલા ખેડૂતોએ મંદિરની બાજુમાં મગફળીનો મેળો યોજવાનું શરૂ કર્યું. સ્થાનિક ભાષામાં ‘કડાલેકાઈ પરસે’ તરીકે ઓળખાતો તહેવાર હજુ પણ આ પ્રદેશમાં ચાલુ છે અને સ્થાનિકોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. તે પરંપરાગત રીતે નવેમ્બર અથવા ડિસેમ્બર મહિનામાં યોજવામાં આવે છે, જેમાં પાકની પ્રથમ લણણી ખેડૂતો દ્વારા નંદી મંદિરમાં અર્પણ કરવામાં આવે છે. મંદિર ખુલવાનો સમય : 6:00 AM થી 8:00 PM સુધીનો છે. આ સ્થળને રક્ષિત સ્મારક તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
સંકલન : મનોજ ઇન્દ્રવદન આચાર્ય
(શ્રી સિધ્ધ ગાયત્રી શક્તિપીઠ, રાજકોટ)
